ކޮންމެ އަހަރެއްގެ ޑިސެމްބަރު މަހުގެ ފުރަތަމަ ދުވަހަކީ ބައިނަލްއަޤްވާމީ ފެންވަރުގައި އެއިޑްސް ދުވަހުގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކުރާ ދުވަހެވެ. މިދުވަސް ފާހަގަކުރުމުގެ މައިގަނޑު މަޤްޞަދަކީ އެޗް.އައި.ވީ އަދި އެއިޑްސް ބައްޔާމެދު ޤައުމީ އަދި ބައިނަލްއަޤްވާމީ ފެންވަރުގައި ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކުރުމެވެ.
މިއަހަރު ޑަބްލިއުއެޗްއޯއިން މިދުވަހުގެ ޝިޢާރެއްގެ ގޮތުގައި މިއަހަރު ކަނޑައަޅާފައިވަނީ، ”އުނދަގޫތަކުން އަރައިގަނެ، އެއިޑްސްއާއި މެދު ދެކޭގޮތް ބަދަލުކުރުން“ މިޝިއާރެވެ. މިއީ ސިޔާސީގޮތުން އަދި ބައިނަލްއަޤުވާމީ މުޖުތަމަޢުގެ އެހީތެރިކަމާއެކު، އިންސާނީ ހައްގުތައް ރައްކާތެރިކޮށް 2030 އާއި ހަމައަށް އެއިޑްސް ނައްތާލުމަށް މަސައްކަތްކުރުމަށް ބާރުއެޅުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ޝިޢާރެކެވެ.
އެއިޑްސް އަކީ ’ހިއުމަން އިމިއުނޯ ޑެފިޝިއެންސީ‘ (އެޗް.އައި.ވީ) ވައިރަސްގެ ސަބަބުން ޖެހޭ ބައްޔެކެވެ. މިވައިރަސް ޖެހުމުން އިންސާނާގެ ދިފާޢީ ނިޒާމު އެއްކޮށް ބަލިކަށިކޮށްލައެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން އެކިކަހަލަ ބަލިތަކަށް ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުވެ، ފުރާނައަށް ނުރައްކާވާ ހިސާބަށް ވެސް ދެއެވެ. މިއީ މިހާތަނަށް ވެސް އަދި ފަރުވާއެއް ހޯދިފައިނުވާ ދާއިމީ ބައްޔެކެވެ.
އެޗް.އައި.ވީ ބަލި އެކަކު ގައިން އަނެކަކު ގަޔަށް ފެތުރެނީ ރައްކާތެރި ނޫން ގޮތުގައި ޖިންސީ ގުޅުން ހިންގުމުންނެވެ. އަދި މަސްތުވާ ތަކެތި ބޭނުންކުރުމަށް އެކަކު ބޭނުންކުރާ ސިރިންޖް/ ކަށި ފަދަ ތަކެތި އަނެކަކު ބޭނުން ކުރުމުންނާއި ރައްކާތެރި ނޫން ލޭ އެޅުން ފަދަ ޢަމަލުތަކުންވެސް އޭޑްސް ބަލި ޖެހެއެވެ. މީގެ އިތުރުން އެޗް.އައި.ވީ ޖެހިފައިވާ މައެއްގެ ފަރާތުން މާބަނޑު ދުވަސްވަރާއި ވިހެއުމުގެ ތެރޭގައި ދަރިފުޅަށް އެޗް.އައި.ވީ ފެތުރުންވެސް އެކަށީގެންވެއެވެ.
އެއިޑްސް ބަލީގެ ނުރައްކާ މުޅި ދުނިޔޭގައިވެސް ބޮޑުވެފައިވާކަން ދުނިޔޭގެ ސިއްޙަތު ޖަމްޢިއްޔާގެ ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކައެވެ. އެގޮތުން 2024 ވަނަ އަހަރުގެ ނިޔަލަށް ޖުމުލަ 44.1 މިލިއަން މީހުން މަރުވެފައިވާ ކަމަށް ރިކޯޑު ކުރެވިފައިވެއެވެ. މިދިޔަ އަހަރު އެކަނި ވެސް މިބަލިން 630،000 މީހުން ވަނީ މަރުވެފައެވެ. އަދި 2024 ވަނަ އަހަރު 1.3 މިލިއަން މީހުންނަށް ވަނީ އެއިޑްސް ޖެހިފައިކަމަށް ދުނިޔެގެ ސިއްހަތު ޖަމިއްޔާގެ ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކައެވެ. އަދި މި ބައްޔާއި އެކު 40.8 މިލިއަން މީޙުން މިހާރު ވެސް ދިރިއުޅެމުން ގެންދާ ކަަމަށް ހޯދުންތަކުން ދައްކަ އެވެ.
